Samen met Geonovum, Kadaster, ministerie VRO en andere partijen werken we binnen het programma ZoN-Datafundament aan de basisvoorziening Bestuurlijke Gebieden. Bestuurlijke gebieden zijn die gebieden waarbinnen het Rijk, gemeenten, provincies, waterschappen en samenwerkingsverbanden zoals veiligheidsregio’s bestuurlijke verantwoordelijkheid uitoefenen. De Basisvoorziening Bestuurlijke Gebieden heeft als doel een eenduidige en betrouwbare vastlegging en ontsluiting van bestuurlijke gebieden te realiseren.
Waarde van eenduidig beeld over Bestuurlijke Gebieden
Een veelvoud aan maatschappelijke opgaven concurreert in Nederland om schaarse ruimte. Daarbij hebben vele partijen, allen met eigen verantwoordelijkheden, met elkaar te maken. Dat maakt dat de puzzel om te komen tot integrale oplossingen, complex. Om die oplosbaar te maken, is het voor alle overheden van belang om Bestuurlijke Gebieden scherp op de kaart te krijgen. Zodat duidelijk is waar een gemeente, provincie, waterschap of het Rijk formele verantwoordelijkheden heeft en waar niet. Dit is in veel gevallen nu nog niet met enkele muisklikken te achterhalen.
Met de Basisvoorziening Bestuurlijke Gebieden (BBG) wordt het voor alle overheden makkelijker om samen te werken aan maatschappelijke opgaven. Ook het werken met de Omgevingswet, het verstrekken van vergunningen, afstemming bij incidenten, doorwerking van regelgeving en het organiseren van verkiezingen worden gemakkelijker.
Basisvoorziening Bestuurlijke Gebieden
De gegevens over bestuurlijke gebieden zijn nu nog in verschillende registraties opgenomen. Elke registratie doet dat op zijn eigen manier: met eigen identificaties en eigenschappen. De Basisvoorziening Bestuurlijke Gebieden (BBG) is gericht op het samenbrengen en het laagdrempelig ontsluiten van samenhangende data over bestuurlijke gebieden. Het maakt gebruik van een informatiemodel dat moet zorgen voor consistentie in gegevens en een eenduidig beeld van deze gegevens bij gebruikers.
De eerste versie van de BBG bevat de volgende gebieden:
- Rijk (op land)
- Provincie
- Gemeente
- Waterschap
- Maritieme zones van het Rijk: de Nederlandse territoriale zee, aansluitende en economische zone en het continentaal plat
- Veiligheidsregio
Later is dit mogelijk verder uit te breiden. Overzeese gebiedsdelen, ondergrond (bijvoorbeeld mijnbouw) en het luchtruim vallen buiten onze huidige scope.
Aanpak van de data-doorontwikkeling
In de ontwikkeling van de Basisvoorziening Bestuurlijke Gebieden moet een aantal zaken goed geregeld worden:
-
Om te zorgen voor meer consistentie en samenhang in gegevens over bestuurlijke gebieden, is er een integraal informatiemodel voor Bestuurlijke Gebieden nodig.
-
Naast de actuele gebiedsindelingen moeten ook historische (vanaf 1 januari 2024, de ingangsdatum van de omgevingswet) en toekomstige gebiedsindelingen (vastgestelde herindelingen die nog niet van kracht zijn) beschikbaar komen. Tijdsaspecten zijn namelijk essentieel in wet- en regelgeving en voor vergunningen.
-
De data moeten continu en laagdrempelig beschikbaar en bruikbaar zijn en structureel worden beheerd. Op basis van heldere werkprocessen en met duidelijke verantwoordelijkheden.
-
Daarbij willen we maximaal gebruik maken van bestaande kaders en oplossingen. Denk daarbij aan het zo goed mogelijk aansluiten op het register van overheidsorganisaties dat administratieve data over openbare lichamen vastlegt.
De realisatie gebeurt in stappen. Het begrippenkader en het conceptueel informatiemodel zijn nu beschikbaar. Deze liggen van 20 oktober tot 28 november 2025 voor ter consultatie. Daarnaast werken we verder aan het logisch gegevensmodel en technische schema’s. Ook is met het werkveld van gedachten gewisseld over het historiemodel, levensloop en geometrie en de relatie tussen bestuurlijke gebieden en de vastlegging van gegevens over openbare lichamen in TOOI.
Op basis van het informatiemodel zullen we de basisvoorziening gaan realiseren. De bronhouders van de genoemde grenzen leveren hun data aan de basisvoorziening, waarin de informatie volgens het informatiemodel opgeslagen wordt. Dit is de basis voor diverse informatieproducten, zoals WMS, WFS, APIs. Op dit moment worden al diverse informatieproducten geleverd, o.a. via PDOK, maar nog niet in samenhang, overzichtelijk en eenduidig. Met het Informatiemodel en de basisvoorziening zullen we daar voor zorgen.