Om de locatie van bijvoorbeeld een object te bepalen, maken we gebruik van een gemeenschappelijk coördinatenstelsel. Daarin is de relatie met het aardoppervlak gedefinieerd in een bepaald type coördinaten, zoals een x- en y-waarde in meters of een lengte en breedte in graden. Een coördinatenstelsel is onmisbaar voor de geo-informatie infrastructuur. Het maakt het mogelijk om metingen eenduidig vast te leggen, te vergelijken en uit te wisselen.
Gemeenschappelijk referentiekader
Het coördinatenstelsel vormt de basis van het geo-datafundament van Zicht op Nederland. Alle gegevens in de basisregistraties worden vastgelegd ten opzichte van dit gemeenschappelijke referentiekader. Dankzij deze gedeelde basis kunnen datasets uit verschillende registraties goed over elkaar worden gelegd en gecombineerd. Zonder een gemeenschappelijk coördinatenstelsels dat lastiger en neemt de kans op verschillen en onnauwkeurigheden toe.
Wereldwijd verschillende coördinatenstelsels
In Europees Nederland gebruiken we het Stelsel van de Rijksdriehoeksmeting (RD) voor de ligging (xy) en het Normaal Amsterdams Peil (NAP) voor de hoogte. Op zee wordt ALAT gebruikt voor de diepte. Geo-informatie houdt echter niet op bij de landgrens. Daarom bestaan er ook regionale en internationale coördinatenstelsels, zoals ETRS89 voor Europa en ITRS wereldwijd. Door middel van coördinaattransformaties kunnen coördinaten in RD en NAP worden omgerekend naar ETRS89 of ITRS en andersom. Hierdoor is het mogelijk om geo-informatie ook grensoverschrijdend te gebruiken en te delen en gebruik te maken van satellietnavigatiesystemen voor nauwkeurige plaatsbepaling in de Nederlandse coördinatenstelsels.
Verschil Europees Nederland en Caribisch Nederland
In Caribisch Nederland wordt per eiland een eigen geprojecteerd coördinatenstelsel en hoogtesysteem gebruikt. En voor Caribisch Nederland bestaan ook coördinaattransformaties tussen de coördinatenstelsels van de eilanden en internationale coördinatenstelsels. De coördinatenstelsels en coördinaattransformaties zijn op dit moment, vooral voor de hoogte, minder nauwkeurig dan voor Europees Nederland. Om dit te verbeteren is eerst duidelijkheid over de nauwkeurigheidseisen en verantwoordelijkheid voor het hoogtesysteem nodig. Pas daarna kan worden onderzocht welke verbeteringen nodig zijn.
Beheer van geodetische infrastructuur
De Nederlandse Samenwerking Geodetische Infrastructuur (NSGI) is een samenwerking tussen het Kadaster, Rijkswaterstaat en de Dienst der Hydrografie. De NSGI is verantwoordelijk voor de definitie van het RD, NAP en de hoogtereferentie op zee (ALAT), de relatie met de internationale coördinatenstelsels via het regionale ETRS89 en de realisatie van ETRS89 in Nederland.
Toegang tot de coördinatenstelsels verloopt via fysieke referentiepunten met door de NSGI vastgestelde bekende coördinaten of via een door de NSGI vastgestelde of geadviseerde coördinaattransformatie.
Meer informatie over het gebruik van coördinatenstelsels bij uitwisseling en visualisatie van geo-informatie is te vinden in de Handreiking CRS van Geonovum en op de website van de NSGI.