Het doel is om versnipperde informatie direct toegankelijk te maken voor toepassingen als Digitale Tweelingen. Zodat complexe ruimtelijke opgaven sneller, consistenter en beter onderbouwd kunnen worden aangepakt.
De dataspace vormt een virtuele, decentrale omgeving waarin organisaties met elkaar verbonden zijn via gezamenlijke afspraken. Gegevens blijven bij de bron, terwijl deelnemers precies kunnen bepalen wie toegang krijgt, onder welke voorwaarden en voor welk doel. Elke partij houdt daarbij controle over zijn eigen data. Zo blijft data‑soevereiniteit gewaarborgd.
De dataspace wordt stap voor stap opgebouwd: eerst door duidelijke regels vast te leggen, vervolgens door veilige koppelingen te realiseren via open standaarden, en daarna door diensten toe te voegen zoals validaties en notificaties. Zo ontstaat een betrouwbaar en federatief netwerk waarin organisaties veilig data delen en tegelijkertijd de regie over hun eigen informatie behouden.
Wat ‘regelt’ de dataspace?
De Data Space Fysieke Leefomgeving regelt daarbij een aantal cruciale functies. Ze maakt geo‑data uniform vindbaar en verwijsbaar, zodat gebiedsinformatie kan ontstaan. Ook zorgt de dataspace ervoor dat geo‑basisregistraties en wettelijk aangewezen registraties uit het datafundament op een uniforme manier benaderbaar en combineerbaar worden – een stap richting een “Stelsel Basisregistraties 2.0”.
Daarnaast vertaalt de dataspace geografische data‑elementen naar niet‑geo gebruikers en andersom, zodat bijvoorbeeld administratieve gegevens bruikbaar worden voor kaarttoepassingen. Ook reguleert de dataspace het gebruik van data op basis van typen gebruikers en gebruikscontracten, waarin zaken als privacy, security, doelbinding en juridische borging zijn vastgelegd.
Tot slot sluit de dataspace aan op stelsels in andere domeinen door principes en standaarden te hanteren zoals FDS, iShare en Europese dataspaces, waardoor interoperabiliteit over domeinen heen mogelijk wordt.
Brug
Binnen Zicht op Nederland vormt Data Delen bovendien de brug tussen de andere twee programma’s: het Datafundament en Netwerk van Lokale Digitale Tweelingen. Het datafundament werkt aan de basis waarop alle verdere digitale ontwikkelingen binnen Zicht op Nederland kunnen voortbouwen. Het richt zich bijvoorbeeld op het uniform, samenhangend, flexibel uitbreidbaar en rijker maken van geodata. De digitale tweelingen maken het mogelijk om scenario’s te verkennen, beleid te simuleren en effecten zichtbaar te maken. Data Delen verbindt deze werelden door ervoor te zorgen dat data uit het fundament veilig, gecontroleerd en volgens vaste afspraken kan stromen naar digitale tweelingen en andere toepassingen. Daarmee vormt het programma de essentiële schakel die nodig is om inzichten daadwerkelijk te laten werken in de praktijk.
Filmpje
Om de start van het programma toe te lichten en te laten zien hoe de dataspace wordt opgebouwd, is een informatief filmpje gemaakt. In deze video wordt uitgelegd waarom de dataspace nodig is en welke stappen de komende periode worden gezet.