Bouwen aan rijke 3D-bronnen

‘Bouwen aan rijke 3D-bronnen’ is een project en subsidietraject in Nederland, gericht op het ontwikkelen van een stevig fundament voor 3D-stadsmodellen. Doel van het project is een betere digitale dienstverlening en betere plannen en besluiten in de ruimtelijke ordening. Dit gebeurt door gemeentelijke data (gebouwen, bomen, ondergrond) te verzamelen, te verrijken en te standaardiseren voor gebruik in 3D-omgevingen.  

Het project faciliteert samenwerking en de ontwikkeling van tools om complexe 3D-datasets toegankelijk en bruikbaar te maken. Het komt onder andere voort uit 'Bouwen aan een 3D digitale gemeente', waarin de VNG samenwerkt met ons programma Zicht op Nederland-Datafundament.

Van visie naar praktijk 

In het plenaire programma op de 3D-gemeentedag kwamen het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (ZoN-Datafundament), TU Delft/Rijkswaterstaat en de gemeente Utrecht aan het woord. Zij lieten het belang zien van 3D-informatie voor ruimtelijke vraagstukken en de rol van samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en uitvoeringspraktijk. 

Ruud van Rossem, programmamanager Zicht op Nederland-Datafundament op de 3D-gemeentedag

Vier deelprojecten 

In interactieve workshops presenteerden vier deelprojecten hun resultaten en konden deelnemers ook zelf aan de slag. 

Een van de workshops ging over Actualisatie 3DBAG. De gemeente Nijmegen werkt hierin samen met partners aan het actualiseren van 3D-gebouwmodellen op basis van lokaal ingewonnen puntenwolken en de 3D BAG technologie. In deze sessie konden deelnemers hands-on ervaring opdoen met het verwerken van een eigen meegebrachte puntenwolk. De feedback uit deze sessie leverde waardevolle inzichten op voor het verder verbeteren van de gebruikte software. Inmiddels is de software beschikbaar als landelijk service (voor gemeenten): https://roofer-online.nl/

Daarnaast waren er workshops over: 

• Indoor 3D gebouw, met aandacht voor onder meer het 3D modelleren van ondergrondse gebouwdelen, zoals werfkelders (gemeente Utrecht); 
• KLIC 3D, gericht op ondergrondse informatie in 3D (gemeente Amsterdam); 

• 3D-bomen, waarin vegetatie en groenstructuren centraal stonden (gemeente Groningen). 

De workshops lieten zien hoe breed en veelbelovend de toepassingen van 3D-informatie binnen gemeenten zijn. 

Op weg naar herbruikbare 3D-bronnen 

De 3D-gemeentedag maakte duidelijk dat gemeenten grote stappen zetten van visie naar praktische toepassing van het gebruik van 3D data en inwintechnieken in de gemeentelijke bijhouding. Door gezamenlijk te experimenteren, kennis te delen en feedback op te halen, wordt gewerkt aan herbruikbare en opschaalbare 3D-bronnen die straks breed inzetbaar zijn. 

De praktische hulpmiddelen worden naar verwachting eind juni 2026 beschikbaar gesteld.