Tijdens de kick-off werd een zogenoemde Community of Practice(CoP) gevormd: een klankbordgroep voor beleidsmakers van satellietdata.
Belang van satellietdata
ZoN-DF ziet het belang van satellietdata groeien. Niet in de laatste plaats doordat satellietbeelden scherper zijn. De resolutie is toegenomen naar tot wel 30 cm per pixel (1 pixel geeft een aardopvlak van 30 x 30 cm weer). Tot 2023 gaf de Sentinel-2 satelliet beelden met een resolutie van 10 meter door. Daarnaast is de beschikbaarheid hoger dan die van luchtbeelden (bijna maandelijks). Dat biedt extra mogelijkheden voor diverse toepassingen binnen het datafundament. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van satellietbeelden bij het (automatisch) toepassen van veranderdetectie, het detecteren van verzakkingen in kademuren door gebruik van Sytnthetic Aperture Radar (SAR) of aan het (near) real-time monitoren van steden met urban heat mapping.
Verbeterde beschikbaarheid satellietbeelden
Dat de toegenomen beschikbaarheid van satellietbeelden een duidelijke meerwaarde kan hebben bij veranderdetectie, bleek onder andere uit een AI-experiment met luchtbeelden. Een waterschap onderzocht of ze, met behulp van AI, veranderingen in hun verantwoordelijkheidsgebied eerder konden detecteren op basis van luchtbeelden. Maar daaruit bleek dat hiervoor onvoldoende luchtbeelden beschikbaar waren. Mede hierdoor was ook niet waargenomen dat een pand op een ventilatieopening van een rioleringsbuis werd gebouwd. Toen dit alsnog werd geconstateerd, moest het inmiddels volledig opgeleverde gebouw alsnog worden gesloopt. Omdat satellietbeelden steeds meer beschikbaar zijn, wil het waterschap daar voortaan meer gebruik van gaan maken.
Meerwaarde bij veranderdetectie
Een voorbeeld van mutatiedetectie door satellietbeelden is de bouw van een supermarkt in Waarder. Op luchtbeelden van de zomervlucht van 2024 is op dit perceel (behalve wat zand, een extra reclamebord en een maaibeurt) nog niets te zien van een bouwproject. De volgende voorjaarsvlucht van 2025 laat zien dat er in korte tijd een grootschalig bouwproject is gerealiseerd.
Links: luchtbeeld zomervlucht 2024,; rechts: luchtbeeld voorjaarsvlucht 2025
Dit had eerder gedetecteerd kunnen worden met behulp van satellietbeelden. Na de zomervlucht 2024 is al in september 2024 op de satellietbeelden duidelijk te zien dat de bouwactiviteiten gestart zijn. Natuurlijk zou dit bouwproject vanwege de locatie aan een snelweg ook fysiek opgemerkt zijn. Maar die kans is een stuk kleiner als de bouw plaatsvindt in een buitengebied.
Links: Satellietbeeld september 2024; rechts: satellietbeeld maart 2025
Ervaringen? Laat het weten
Kortom, satellietbeelden kunnen een waardevolle aanvulling zijn bij het gebruik van remote-sensing (op afstand waarnemen met o.a. lucht-of satellietbeelden). We zijn benieuwd naar ervaringen van organisaties die betrokken zijn bij de instandhouding, inwinning en innovatie van de diverse databronnen van het datafundament.
Daarnaast is ZoN-DF zich bewust dat een organisatie ergens tegenaan kan lopen bij het gebruik van satellietdata. Bijvoorbeeld vanwege juridische, ethische of technische redenen kunnen er belemmeringen zijn. Ook deze nemen we graag mee naar GEO Netherlands om die bij de juiste instantie te adresseren.
Maakt jouw organisatie gebruik van remote-sensing? Laat het vooral weten en deel je voorbeelden of belemmeringen via: zon-df@minbzk.nl.
Zie ook: