Tijdens een bijeenkomst op 7 oktober in het Marienhof in Amersfoort kwamen diverse Nederlandse overheidsorganisaties samen om inspirerende AI-toepassingen te delen.
De bijeenkomst was georganiseerd vanuit het programma Zicht op Nederland Datafundament van het ministerie van VRO. Verder gaven het Kadaster, het Waterschapshuis en de VNG presentaties. Zo ontstond er een breed beeld van de inzet van AI. Van het automatisch herkennen van kadastrale aanduidingen tot mutatiedetectie in de BGT en BAG.
Automatische herkenning van tekst
Bij het Kadaster wordt gewerkt aan automatische herkenning van tekst en grenzen in oude kaartwerken. Ook wordt onderzocht hoe AI kan helpen om akte-informatie sneller te verwerken, al blijven controle en privacy belangrijke aandachtspunten. In bijvoorbeeld ‘Kadastrale Kaart Next’ (het geometrische onderdeel van BRK) worden alle kadastrale grenzen opnieuw geconstrueerd. Dat gebeurt op basis van (historische) veldwerken, waarbij ook kunstmatige intelligentie wordt gebruikt.
Veranderingen automatisch signaleren
Rijkswaterstaat en waterschappen gebruiken AI-modellen om veranderingen in de BGT en de BAG automatisch te signaleren. AI-modellen worden getraind met luchtfoto’s en gebiedskennis om mutaties te herkennen, zoals dempingen en dammen. Het doel is om het aantal handmatige controles te minimaliseren. Er wordt gebruikgemaakt van alternatieve bronnen zoals satellietbeelden en LiDAR-data (AHN).
Slimmer omgaan met metadata
Een ander thema was de kwaliteit van metadata – de data die een beschrijving en context geven over de data (zoals een korte uitleg van de inhoud van de data). Metadata zijn cruciaal voor het hergebruik van gegevens. Een nieuwe metadata-assistent moet automatisch betere metadata genereren, gekoppeld aan de FAIR-principes: vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar.
Samenwerken en leren
Deelnemers benadrukten het belang van duidelijke governance, AI-geletterdheid en samenwerking over organisatiegrenzen heen. Er is behoefte aan kaders én aan ruimte voor experimenten. Opensource ontwikkeling en kennisdeling worden gezien als sleutel tot innovatie.
Remmende voorsprong?
Hoewel Nederland internationaal vooroploopt met datakwaliteit en basisregistraties, kan dat ook een remmende voorsprong zijn. Door lef te tonen en samen te leren, kan AI bijdragen aan beter inzicht en snellere besluitvorming in de geo-wereld.
